سفرهای
رسمی یا تعلقات خصوصی؟
وزارت
خارجۀ امریکا: خلیلزاد کارمند دولت امریکا نیست و سفرهای او «شخصی» است.
بریانیوز:(۵ شنبه۱۱جدی۱۴۰۴) به دنبال دیدار زلمی خلیلزاد، نمایندۀ پیشین امریکا در امور صلح افغانستان، با امیرخان متقی، وزارت امور خارجۀ امریکا روز چهارشنبه ۱۰جدی در گفتوگو با یک رسانه تأکید کرد که خلیلزاد کارمند دولت امریکا نیست و سفرها و فعالیتهای او «شخصی» است.

وزارت خارجۀ افغانستان روز یکشنبه،۷ جدی، اعلام کرده بود که زلمی خلیلزاد وارد کابل شده و با امیرخان متقی دیدار کرده است. متقی پس از این دیدار گفت که پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان و پایان جنگ، تعامل میان حکومت سرپرست امارت اسلامی و دولت امریکا وارد مرحله تازۀ شده است.
استقبال از خلیلزاد در سطح وزیر خارجه، این گمانهزنی را تقویت کرد که حکومت فعلی افغانستان روی ارتباطات و نقش احتمالی او برای بهبود روابط با واشیگتن حساب باز کرده است. با این حال، وزارت خارجۀ امریکا با اظهارات رسمی خود، این برداشتها را رد کرد.
زلمی خلیلزاد در سفرقبلی اش به کابل دو پیام مهم دولت امریکا را به حکومت سرپرست فعلی رساند که بر آزادی زندانیان امریکایی از نزد حکومت سرپرست و واگذاری میدان هوایی بگرام به قطعات خاص امریکا مشمول میگردید.

درحال حاضر زلمی خلیلزاد کدام سمت رسمی در وزارت خارجۀ امریکا ندارد اما طی یک سال گذشته این سومین سفر او به افغانستان است.
هر سفر آقای زلمی خلیلزاد به افغانستان با واکنش های متفاوتی روبرو میشود، هرچند مقام های حکومت سرپرست امارت اسلامی به طوررسمی از آن استقال گرم میکنند اما برخی آگاهان امور و سیاست مداران او را به لابیگری برای حکومت فعلی افغانستان متهم میکنند. آگاهان امور در ادامه این سفر ها را به ادامۀ اقدامات خلیلزاد در راستای حمایت از امارت اسلامی، و مشروعیت بخشی او برای حکومت سرپرست کنونی می شمارند.

اما پرسشی اصلی که آگاهان امور سیاسی مطرح میکنند هنوز بی پاسخ مانده و جواب قناعتبخش به آن اریه نشده است. پرسش اصلی این است اگر سفرهای آقای خلیلزاد به افغانستان و دیدار هایش با مقامات حکومت امارت اسلامی خصوصی است و جنبه رسمی ندارد، انگیزه و هدف چنین سفرهای پی درپی به افغانستان تحت حاکمیت امارت اسلامی چه است؟ چرا از آن بطور رسمی استقبال میشود، آیا آقای خلیلزاد مصارف این سفرهای متعدد را از جبیب خود می پردازد؟!
ازمیان رهبران مطرح سیاسی کشور گلبدین «حکمتیار»، رهبر حزب اسلامی افغانستان به تاریخ(۵ سبتامبر۲۰۲۵) به سفرهای متعدد و فرمایشات گوناگون نمایندۀ پیشین امریکا در امور افغانستان واکنش نشان داده بود.

آقای حکمتیار در بیانیۀ رسمی خود مدعی شده بود که زلمی خلیلزاد به نظر میرسد رئیس جمهور اعلام ناشدۀ افغانستان باشد.
آقای حکمتیار نوشته بود که داکتر خلیلزاد حکومت فعلی افغانستان را در داخل و خارج مدیریت میکند.
ملک ستیز: خلیلزاد نقش اساسی در تثبیت حکومت فعلی افغانستان داشته است
ازسوی دیگر، به اساس گزارش بریانیوزبه تاریخ(سه شنبه۹جدی۱۴۰۴) ملک ستیز، تحلیلگر روابط بین المللی، در یادداشتی نوشته است که زلمی خلیلزاد بیش از هر چهرۀ دیگر در درون حکومت فعلی در تثبیت و بازگشت به قدرت تحریک طالبان نقشآفرینی کرده است.
او فروپاشی سریع دولت پیشین در سال ۲۰۲۱، فرار رهبران سیاسی و امنیتی و ورود بدون مشکل حکومت فعلی به کابل را نتیجۀ مستقیم نقشآفرینی خلیلزاد دانست.

ستیز توضیح داده است که خلیلزاد با هدایت مذاکرات دوحه، ایجاد کانالهای ارتباطی با امریکا، تضمین امتیازات گسترده و فراهمکردن زمینۀ خروج دولت پیشین، شرایطی را رقم زد که حکومت فعلی حتی در خواب نیز تصور نمیکرد.
به گفته وی، خلیلزاد حکومت فعلی افغانستان را به امریکا و جهان وصل کرد، در قرارداد دوحه منابع و ضمانتهای مهمی برای آنان فراهم ساخت و برای عادیسازی این حکومت در سطح بینالمللی لابی کرد.

ستیز در پایان یادداشت خود اشاره کرده است که حتی همسر خلیلزاد در اندیشکدههای غربی به توجیه سیاستهای حکومت فعلی پرداخته است.
وی در پایان پرسیده است: «پس چرا خلیلزاد نباید به کابل بیاید؟»