د جګړې تر سیوري لاندې نړۍ: ایران د دایمي سولې غوښتنه کوي، خو د ډونالډ ټرمپ توند ګواښونه کړکېچ لا پسې ژوروي

د جګړې تر سیوري لاندې نړۍ: ایران د دایمي سولې غوښتنه کوي، خو د ډونالډ ټرمپ توند ګواښونه کړکېچ لا پسې ژوروي

بریانیوز:(سه شنبه، ۱۸ حمل۱۴۰۵)

ایران د دوشنبې په ورځ په ښکاره ډول اعلان وکړ چې له امریکا او اسرائیلو سره روان تاوتریخوالی باید په بشپړ او دایمي ډول پای ته ورسېږي، او ټینګار یې وکړ چې د سولې هر ډول هوکړه باید د متقابل درناوي او ملي حاکمیت پر بنسټ وي. د تهران چارواکو په خپلو څرګندونو کې دا هم وویل چې دوی به د هورمز ستراتیژیک تنګي په اړه د هېڅ ډول بهرني فشار منلو ته چمتو نه وي، ځکه دا سیمه د ایران د ملي واکمنۍ مهمه برخه ده

د ایران د بهرنیو چارو وزارت په یوې اعلامیې کې څرګنده کړه چې د هورمز تنګی نه یوازې د ایران لپاره حیاتي ارزښت لري، بلکې د نړیوالې سوداګرۍ او انرژۍ د انتقال یو مهم مسیر هم بلل کېږي. هغوی خبرداری ورکړ چې هر ډول زور او فشار به نه یوازې د سیمې ثبات له خطر سره مخ کړي، بلکې نړیوال اقتصاد ته به هم جدي زیان ورسوي.

بل لور ته، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ بیا په خپلو وروستیو څرګندونو کې سخت دریځ خپل کړی او ویلي یې دي چې که ایران د سې شنبې تر شپې پورې یوې هوکړې ته ونه رسېږي، نو ښايي له “بشپړ له منځه وړلو” سره مخ شي. نوموړي دا هم زیاته کړه چې امریکا به د خپلو متحدینو د امنیت لپاره هر ډول اقدام وکړي او د اړتیا په صورت کې به له پوځي ځواک کار واخلي

دغه توندې څرګندونې د نړیوالو شنونکو او سیاسي څېړونکو ترمنځ اندېښنې زیاتې کړې دي. هغوی باور لري چې د دواړو لورو ترمنځ د خبرو اترو د کمښت او د سختو دریځونو دوام کولای شي وضعیت نور هم خطرناک کړي او حتی د پراخې جګړې لامل شي. د دوی په اند، اوسنی حالت د تېرو کلونو په پرتله ډېر حساس دی، ځکه چې هره کوچنۍ تېروتنه کولای شي د لویو شخړو اور بل کړي

په همدې حال کې، نړیواله ټولنه، په ځانګړې توګه اروپایي هېوادونه او ملګري ملتونه، هڅه کوي چې د ډیپلوماټیکو لارو چارو له لارې تاوتریخوالی راکم کړي او دواړه لوري د خبرو مېز ته راوبولي. خو د باور نشتوالی او سیاسي اختلافات د دې هڅو پر وړاندې لوی خنډونه ګڼل کېږي

کارپوهان ټینګار کوي چې که د هورمز تنګي وضعیت خراب شي، نو دا به یوازې د سیمې ستونزه نه وي، بلکې د نړۍ د تېلو بازارونه به هم سخت اغېزمن کړي، چې ورسره به د انرژۍ بیې لوړې شي او نړیوال اقتصاد به له نوي بحران سره مخ شي

په ټوله کې، وضعیت لا هم پېچلی او نامعلوم دی. د ایران د سولې غوښتنې او د امریکا د سختو ګواښونو ترمنځ دا ټکر ښيي چې نړۍ د یوې داسې شېبې پر لور روانه ده چې یا به د خبرو او تفاهم له لارې حل ومومي، او یا به د یو خطرناک او پراخ بحران دروازې پرانیزي