افغانستان: وچکالي او بې‌وزلي افغان کورنۍ اړ باسي چې خپلې کم‌عمره لوڼې د پورونو په بدل کې کوژده کړي

اشتراک گذاری:

(بریانیو جمعه (۲۴/ میزان /۱۴۰۵هـ.ش

په افغانستان کې پرله‌پسې وچکالۍ، پراخې بې‌وزلۍ او د نړیوالو مرستو کمښت ګڼې کورنۍ دې ته اړ کړې دي چې خپلې کم‌عمره لوڼې د پورونو د ادا کولو، خوراکي توکو د برابرولو او د ناروغانو د درملنې د لګښتونو د پوره کولو لپاره کوژده کړي

د ګارډین ورځپاڼې په یوه راپور کې، چې د بادغیس او هرات ولایتونو د لسګونو کورنیو تجربې رانغاړي، ویل شوي چې اقلیمي بدلونونو او وچکالۍ زرګونه کورنۍ له خپلو عایداتي سرچینو بې‌برخې کړې او د ژوند د دوام لپاره یې له سختو او دردناکو پرېکړو سره مخ کړې دي

د راپور له مخې، د بادغیس ولایت په قلعه‌نو ښار کې ۱۱ کلنه خدیجه هم له هغو نجونو څخه ده چې د کورنۍ د پورونو د ادا کولو لپاره کوژده شوې ده. د هغې مور نور بي‌بي وایي، لور یې تر کوژدې مخکې خوشحاله وه، خو اوس اندېښمنه ده او هره ورځ ژاړي

په راپور کې راغلي چې د بادغیس ولایت نږدې ۹۵ سلنه خلک پر کرنې او مالدارۍ بوخت دي، خو پرله‌پسې وچکالۍ د هغوی عایدات سخت زیانمن کړي دي. د کرنیزو حاصلاتو کمښت او د څارویو د ساتنې ستونزو د ګڼو کورنیو اقتصادي وضعیت خراب کړی او ځینې یې دې ته اړ کړې دي چې د خپلو لوڼو کوژده د پورونو د ادا کولو او د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو یوه لاره وګڼي

د ګل ببو په نوم یوې بلې مور ویلي چې خپلې دوه کلنې او پنځه کلنې لوڼې یې هم کوژده کړې دي، ځکه کورنۍ یې د ژوند لومړنۍ اړتیاوې نه شي پوره کولای. هغې د خپلې پرېکړې په اړه ویلي: «پوهېږم چې دوی ډېرې کوچنۍ دي؛ خو بله لار مو نه‌لرله»

د راپور له مخې، په ځینو مواردو کې دغه نجونې د بلوغ له عمر سره سم د خپلو مېړونو کورونو ته لېږدول کېږي. په کم عمر کې امیندواري او زېږون د نجونو روغتیا له جدي خطرونو سره مخ کوي، په داسې حال کې چې افغانستان لا هم د میندو د مړینې له لوړو کچو لرونکو هېوادونو څخه دی

د دغو کورنیو کیسې ښيي چې وچکالي او اقتصادي کړکېچ یوازې د خوراکي توکو او عایداتو ستونزه نه ده، بلکې د ماشومانو پر راتلونکي، زده‌کړو، روغتیا او خوندیتوب هم ژورې اغېزې لري. د نړیوالو مرستو کمښت هم د هغو کورنیو ستونزې زیاتوي چې د ژوند د لومړنیو اړتیاوو د برابرولو لپاره له سختو انتخابونو سره مخ دي