افغان خبریالان په پاکستان کې د فوري اخراج له جدي ګواښ سره مخ دي

سازمان «خبرنګاران بې‌سرحد خبرداری ورکړی چې په پاکستان کې مېشت لسګونه افغان خبریالان د نیول کېدو، زنداني کېدو او فوري اخراج د سخت ګواښ سره مخامخ دي. د دې سازمان د وروستي راپور له مخې، یوازې په څو وروستیو میاشتو کې لږ تر لږه ۲۰ افغان خبریالان په زور افغانستان ته ستانه شوي دي؛ هغه هېواد چې د دوی د ژوند او امنیت د جدي خطر مرکز بلل کېږي

 بې‌دلیله نیونې او په څو ساعتونو کې جبري اخراج

راپور وایي چې د پاکستان پولیسو په وروستیو مواردو کې ګڼ خبریالان «خودسرانه» نیولي، شمېر یې د ورځو لپاره توقیف کړي، او حتی ځینې یې یوازې په څو ساعتونو کې له هېڅ حقوقي پروسې پرته اخراج کړي دي

د RSF د مسؤلینو په وینا، دا کړنې نه یوازې د بشري حقونو ښکاره سرغړونه ده، بلکې د هغو افغان خبریالانو ژوند له خطر سره مخ کوي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د خپل مسلکي فعالیت له امله په افغانستان کې د جدي ګواښ لاندې دي

 د خوندي هېوادونو د اسنادو ترلاسه کول کلونه ځنډېدلي

له دې سره هم‌مهاله، هغه افغان خبریالان چې د امریکا، کاناډا، جرمني، فرانسې او نورو خوندي هېوادونو ته د لېږد په پروسو کې شامل وو، وایي چې د دوی دوسیې په بشپړه توګه ځنډېدلې دي—ځینې یې حتی درې او څلور کاله کېږي چې د انتظار په حالت کې دي

ډېری خبریالان وايي چې:

د ملګرو ملتونو او سفارتونو ځوابونه ډېر ورو دي

د امنیت وضعیت ورځ تر بلې خرابېږي

اقتصادي ستونزې یې بې‌وسه کړي

او په پاکستان کې د ژر اخراج وېره هره ورځ لوړېږي

په افغانستان کې د خبریالانو امنیت؛ د مرګ او زندان سیوری

رسنیزې ادارې وايي چې هغه خبریالان چې په زور افغانستان ته ستانه کېږي، له جدي خطر سره مخ وي. د طالبانو استخباراتي ادارې د هغو کسانو په اړه ځانګړې څارنه کوي چې په تېرو حکومتونو یا نړیوالو رسنیو کې کار کړی وي.

د رسنیو د آزادۍ نړیوال سازمانونه خبرداری ورکوي چې:

ځینې خبریالان له جبري اخراج وروسته «ورک» شوي

ځینې د اوږدو پلټنو او توقیف سره مخ شوي

او ګڼ نور یې د کورنیو د خوندي کولو لپاره په پټه ژوند کوي

 نړیوال مسؤولیت؛ څوک به د دې خبریالانو د خوندیتوب تضمین وکړي؟

په راپور کې پوښتنه راپورته کېږي:

که دا خبریالان اخراج شي، د دوی د ژوند او امنیت تضمین څوک کوي؟

تر دې دمه:

نړیوالې مؤسسې یوازې «خبرتیاوې» خپرې کړې

د لېږد پروسې سستې دي

پاکستان د خپلو داخلي فشارونو له امله د افغان کډوالو پر وړاندې سخت دریځ نیولی

او افغان رسنیزې ټولنې د خپلو غړو د خوندي کولو لپاره لږ امکانات لري

شنونکي وايي چې نړیواله ټولنه باید:

د خبریالانو کډوالۍ پروسه چټکه کړي

پاکستان ته د بشري حقونو په اړه جدي فشار وارد کړي

د اخراج پر ځای خبریالانو ته د لنډمهاله خوندیتوب اسناد ورکړي

او د رسنیو د خوندیتوب نړیوال میکانیزمونه فعاله کړي

 پایله: وخت کم دی، خطر ډېر دی

په پاکستان کې د افغان خبریالانو حالت ورځ تر بلې خرابېږي. د اخراج هره پېښه یوازې د یو انسان له منځه وړل نه دي، بلکې د افغانستان د رسنیزو آزادیو د یوې برخې د ورکېدو معنا لري

کارپوهان ټینګار کوي چې که نړیواله ټولنه، رسنیزې ادارې او د بشري حقونو بنسټونه په ګډه عمل ونه کړي، د دې خبریالانو ژوند او راتلونکی به د نه جبرانېدونکو زیانونو ښکار شي