نیویارک – ملګري ملتونه: په افغانستان کې د ښځو د حقونو پراخ نقض د نړۍ وجدان ته جدي ازموینه ده

 بریانیوز:(سه شنبه۱۶جدی۱۴۰۴)امینې محمد ویلي چې په افغانستان کې میلیونونه ښځې او نجونې له سختو او سیستماتیکو محدودیتونو سره مخ دي؛ محدودیتونه چې د هغوی د زده‌کړې، کار، امنیت، تګ‌راتګ او بنسټیزو ازادیو حقونه تر پښو لاندې کوي. د هغې په وینا، دا وضعیت نه یوازې د ښځو شخصي ژوند اغېزمن کړی، بلکې د ټول افغانستان ټولنیز، اقتصادي او انساني راتلونکی یې له جدي ګواښ سره مخ کړی دی

د زده‌کړې او کار پر وړاندې بندیزونه

د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیالې یادونه وکړه چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، په ۲۰۲۱ کال کې، د نجونو پر زده‌کړو پراخ بندیزونه ولګېدل. د شپږم ټولګي پورته د نجونو زده‌کړه ودرول شوه او زرګونه نجونې له ښوونځیو او پوهنتونونو بې‌برخې شوې.

هغې همدارنګه وویل چې پر ښځو د کار کولو محدودیتونو د افغانستان اقتصادي بنسټونه کمزوري کړي، کورنۍ یې بې‌وزلۍ ته ټېل وهلي او بشري مرستو ته د اړتیا کچه یې لوړه کړې ده. د هغې په باور، هغه ټولنه چې ښځې پکې له کار او زده‌کړې بې‌برخې شي، د پرمختګ له هر ډول فرصت څخه محرومه پاتې کېږي

د نړیوالې ټولنې د چوپتیا پر وړاندې خبرداری

امینې محمد ټینګار وکړ چې د ښځو د حقونو نقض باید عادي نه شي او نړیواله ټولنه باید دا وضعیت د وخت په تېرېدو له یاده ونه باسي. هغې وویل:

که نړۍ چوپ پاتې شي، دا چوپتیا به د میلیونونو ښځو او نجونو د حقونو د له منځه تلو معنا ولري

د ملګرو ملتونو مرستیالې زیاته کړه چې د ښځو حقونه سیاسي امتیاز نه، بلکې نړیوال بشري حقونه دي او د هر حکومت لپاره یو بنسټیز مسئولیت ګڼل کېږي

بشري، ټولنیزې او اوږدمهالې پایلې

د بشري حقونو فعالان وایي، په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې دا محدودیتونه د ټولنې پر رواني سلامت، اقتصادي ثبات او نسل‌پالنې ژورې اغېزې لري. د زده‌کړې نه شتون د بې‌سوادۍ کچه لوړه کړې، د ښځو بې‌کاري د فقر کړۍ پراخه کړې او د امنیتي محدودیتونو فضا د وېرې او ناامېدۍ احساس زیات کړی دی

شنونکي باور لري چې که د ښځو د حقونو وضعیت بدل نه شي، افغانستان به د اوږدمهاله انساني بحران، فکري شاتګ او نړیوال انزوا پر لور لا نور ورنژدې شي

پایله

د ملګرو ملتونو دا تازه اندېښنې په داسې حال کې مطرح کېږي چې د افغانستان د ښځو وضعیت لا هم د نړیوالو بشري حقونو د اجنډا په سر کې دی. د نړیوالو بنسټونو په اند، د افغانستان ثبات، پرمختګ او عادلانه راتلونکی له دې سره تړلی دی چې ښځې او نجونې د خپلو اساسي حقونو څخه برخمنې وي