سیاست

امنیتي ټرون:اروپا د جیوپولیټیک بدلون پر درشل؛ ولې ناروې د فرانسې د اټومي چتر لاندې راغله؟

اشتراک گذاری:

بریانیوز- شنبه ۶ سرطان ١٤٠٥

اوسلو – په اروپا کې د امنیتي معادلو د بدلون په ترڅ کې، ناروې د فرانسې له لوري د اټومي خوندیتوب د چتر موضوع ته نږدې شوې ده؛ هغه پرمختګ چې د اروپا د دفاعي راتلونکې او د ستراتیژیک خپلواکۍ په اړه یې پراخ بحثونه راپورته کړي دي

د نړیوالو امنیتي بدلونونو، د روسیې د پوځي ګواښونو او د امریکا د امنیتي ژمنو په اړه د زیاتېدونکو پوښتنو له امله یو شمېر اروپايي هېوادونه هڅه کوي چې د خپل دفاعي ظرفیت د پیاوړتیا لپاره نوې لارې ومومي

فرانسه، چې د اروپا له هغو هېوادونو څخه ده چې خپلواک اټومي ځواک لري، په وروستیو کلونو کې د اروپا د امنیت په بحثونو کې د خپل اټومي توان د رول د پراخولو غوښتنه کړې ده

د ناروې لپاره د امنیتي تضمین اهمیت

ناروې د ناټو غړې ده او له اوږدې مودې راهیسې د شمالي اروپا د امنیت په برخه کې مهم موقعیت لري. دغه هېواد د روسیې سره ګډه پوله لري او د شمالي قطب سیمې ته نږدې جغرافیایي موقعیت یې د امنیتي ستراتیژیو له پلوه ځانګړی اهمیت لري

د اروپا په امنیتي چاپېریال کې د بدلونونو له امله، ناروې او نور اروپايي هېوادونه غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې د احتمالي بحرانونو پر مهال د دفاعي ملاتړ کافي تضمینونه ولري

د فرانسې د اټومي ځواک رول

فرانسه په اروپا کې یوازینی هېواد دی چې له روسیې وروسته د خپلواک اټومي ځواک لوی ظرفیت لري. پاریس ټینګار کوي چې د فرانسې اټومي ځواک یوازې د ملي دفاع لپاره نه، بلکې د اروپا د امنیت د پراخ چوکاټ یوه برخه هم کېدای شي

د فرانسې مشرانو مخکې هم ویلي چې د اروپا امنیت باید یوازې پر بهرنیو متحدینو تکیه ونه کړي او اروپايي هېوادونه باید د خپل دفاعي توان د پیاوړتیا لپاره ګډ مسؤلیت واخلي

د اروپا د دفاع راتلونکی

شنونکي باور لري چې د ناروې موضوع د اروپا د دفاع په جوړښت کې د احتمالي بدلونونو نښه ده. د دوی په وینا، که اروپايي هېوادونه د خپل امنیت لپاره د فرانسې اټومي وړتیا ته زیات پام وکړي، نو دا به د اروپا په ستراتیژیک توازن کې مهم بدلون رامنځته کړي

خو ځینې کارپوهان خبرداری ورکوي چې د اټومي امنیت موضوع یوازې پوځي اړخ نه لري، بلکې د سیاسي باور، ګډو پرېکړو او د اروپا د متحدینو ترمنځ د اړیکو له پیاوړتیا سره هم تړاو لري

په داسې حال کې چې اروپا د نوي امنیتي عصر پر لور روانه ده، د ناروې او فرانسې ترمنځ دا بحث د دې پوښتنې اهمیت زیاتوي چې ایا اروپا به په راتلونکې کې د خپل امنیت لپاره پر خپلواکو دفاعي وړتیاوو ډېر تکیه وکړي که لا هم به د نړیوالو متحدینو پر ملاتړ ولاړه وي