کابل / بروکسل – د اروپا پارلمان غړې د طالبانو نوی جزا قانون «جنسیتي اپارټایډ» بولي؛ د ښځو پر وړاندې د سیستماتیک ظلم تورونه

 بریانیوز(پنجشنبه، ٩ دلو۱۴۰۴)  د اروپا پارلمان یوې غړې د طالبانو له لوري نوی توشیح شوی جزا قانون په سختو ټکو غندلی او هغه یې د «جنسیتي اپارټایډ» او د ښځو د غلامۍ د قانوني کولو څرګند مثال بللی دی. نوموړې ویلي، دا قانون نه یوازې د ښځو او نجونو بنسټیز حقونه تر پښو لاندې کوي، بلکې تاوتریخوالی، تبعیض او بې‌عدالتي په رسمي بڼه مشروع کوي

د یادې پارلماني غړې په وینا، د طالبانو په نوي جزا قانون کې د ښځو د وهلو ټکولو، کورني تاوتریخوالي او فزیکي ځورونې لپاره یوازې تر ۱۵ ورځو پورې بند په پام کې نیول شوی، خو په مقابل کې د چارواکو د سپکاوي، مذهبي مسایلو او د طالبانو د تعبیر خلاف کړنو لپاره د کلونو کلونو زندان، درنې سزاګانې او سخت تعزیري اقدامات ټاکل شوي دي. هغې دا توپیر «د عدالت ښکاره مسخره کول» بللي دي

قانون، خو د زور لپاره

د اروپا پارلمان غړې ویلي، دا قانون ښيي چې د طالبانو عدلي سیستم د عدالت پر بنسټ نه، بلکې د واک د ساتنې، د ښځو د چوپولو او د ټولنې د کنټرول لپاره جوړ شوی دی. د هغې په خبره:

کله چې د یوې ښځې وهل یوازې څو ورځې بند لري، خو د واکمنو نیوکه کلونه زندان، دا قانون نه دی؛ دا د ظلم لارښود دی

د بشري حقونو فعالان هم وایي، دا جزا قانون د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي پر ځای، هغه عادي کوي او عاملینو ته عملي معافیت ورکوي. د دوی په باور، دا ډول قوانین ښځې لا ډېرې بې‌وسه کوي او د عدالت دروازې پرې تړي

د طالبانو غبرګون؛ ګواښ او خاموشول

په همدې حال کې، د طالبانو د عدلیې وزارت خبرداری ورکړی چې د دغه جزا قانون پر ضد نیوکه کوونکي به محاکمه کړي. دغه وزارت ویلي، هر څوک چې د اسلامي شریعت تر نامه لاندې جوړ شویو قوانینو «سپکاوی» وکړي، له قانوني چلند سره به مخ شي

 شنونکي وایي، دا خبرداری ښيي چې طالبان نه یوازې د نړیوالو نیوکو پر وړاندې زغم نه لري، بلکې غواړي د وېرې له لارې د داخلي مخالفت هر غږ خاموش کړي. د دوی په باور، د قانون پر ضد نیوکه جرم ګڼل، پخپله د قانون د مشروعیت پر کمزورۍ دلالت کوي

نړیوال غبرګون او اندېښنې

د ښځو د حقونو نړیوال بنسټونه وایي، د طالبانو دا جزا قانون د «جنسیتي اپارټایډ» تعریف پوره کوي؛ ځکه چې په سیستماتیک ډول ښځې له قانوني خوندیتوب، عدالت او انساني کرامت څخه بې‌برخې کوي. د اروپا پارلمان غړې له نړیوالې ټولنې غوښتي چې دا وضعیت عادي ونه ګڼي او د طالبانو پر وړاندې سیاسي او حقوقي فشارونه زیات کړي

 د بشري حقونو کارپوهان ټینګار کوي چې که نړیواله ټولنه پر دې ډول قوانینو چوپ پاتې شي، نو دا به د ښځو پر وړاندې د ظلم نورې مرحلې ته لاره هواره کړي

د دوی په وینا، افغانستان اوس داسې حالت ته رسېدلی چېرې چې قانون د ساتنې وسیله نه، بلکې د ځپلو اله ګرځېدلې ده

پایله

د طالبانو نوی جزا قانون، چې د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی سپک جرم ګڼي او سیاسي او مذهبي نیوکه درنه سزا بولي، د نړیوالو سختو نیوکو سره مخ دی. اروپايي استازي، د بشري حقونو بنسټونه او فعالان دا قانون د ښځو د غلامۍ د رسمي کولو هڅه بولي. خو د طالبانو له لوري د نیوکه کوونکو پر وړاندې د محاکمې ګواښ ښيي چې د عدالت پر ځای، زور لا هم د واکمنۍ اصلي ژبه ده