د ایران د سمندري پوځ توند ګواښونه؛ د سیمې د امنیتي معادلو د بدلون خبرداری
بریانیوز (شنبه، ١١ دلو ١٤٠٤)
د ایران د سمندري پوځ قومندان په تازه او بې ساري توندو څرګندونو کې ویلي، چې هېواد یې بشپړ چمتو دی تر څو د نړیوالو او سیمه ییزو معادلو بڼه بدله کړي او د خپلو مخالفانو پر وړاندې «سخت، قاطع او نه جبرانېدونکی» غبرګون وښيي. نوموړي په خپلو ویناوو کې په خورا توند لحن ادعا کړې: «موږ به د کفر نړۍ په اور وسوځوو او معادله به بدله کړو»، او زیاته کړې یې ده چې تهران د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اسرائیل د لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو د هر ډول احتمالي اقدام په تمه او بشپړ پوځي چمتووالي کې دی
دا څرګندونې په داسې مهال مطرح کېږي، چې د ایران، امریکا او اسرائیل ترمنځ سیاسي، امنیتي او پوځي کړکېچ په وروستیو میاشتو کې په څرګنده توګه زیات شوی دی. د منځني ختیځ په بېلابېلو برخو کې د پوځي حضور پراختیا، د سمندري لارو امنیتي ننګونې، د متقابلو ګواښونو ژبه او د نیابتي شخړو دوام هغه عوامل دي، چې د سیمې فضا یې لا نوره هم ترینګلې کړې ده
ایراني پوځي چارواکي وايي، چې د هېواد سمندري ځواک نه یوازې د ایران د ساحلي او سمندري حریم د دفاع توان لري، بلکې د دې وړتیا هم لري چې د هر ډول ګواښ په وړاندې د «ستراتېژیک توازن» بدلون رامنځته کړي. د سمندري پوځ قومندان ټینګار کړی، چې ایران به د فشار، بندیزونو او ګواښونو تر اغېز لاندې رانشي او که پر هېواد یې برید وشي، ځواب به یې محدود نه وي
پوځي او سیاسي شنونکي باور لري، چې دا ډول توندې څرګندونې د روانې رواني او سیاسي جګړې یوه مهمه برخه ده. د هغوی په وینا، تهران له دې ژبې کار اخلي څو خپلو سیالانو ته دا پیغام ورسوي، چې هر ډول پوځي ماجراجويي به د پراخو او نه اټکل کېدونکو پایلو سبب شي. ځینې کارپوهان زیاتوي، چې ایران هڅه کوي د سمندر له لارې د خپل نفوذ او دفاعي ځواک پر ښودلو سره د امریکا او اسرائیل پر محاسبو اغېز وکړي
له بلې خوا، د نړیوالو اړیکو څارونکي خبرداری ورکوي، چې دا ډول توند دریځونه کولای شي د سیمې امنیت لا پسې زیانمن کړي. د هغوی په اند، که څه هم دا ویناوې تر ډېره د سیاسي فشار او تبلیغاتي جګړې په چوکاټ کې مطرح کېږي، خو د ناسمې محاسبې یا ناڅاپي پېښې خطر تل شته، چې ښايي وضعیت د پراخې پوځي نښتې پر لور بوځي
نړیواله ټولنه، په ځانګړي ډول اروپايي هېوادونه او د سیمې ځینې ځواکمن لوبغاړي، پر دې ټینګار کوي چې د تاوتریخوالي پر ځای باید د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو لارې ته لومړیتوب ورکړل شي. خو د وروستیو څرګندونو له محتوا ښکاري، چې تهران غواړي خپلو مخالفانو ته وښيي چې د فشار ژبه به یوازې د فشار ځواب وزېږوي
په ټوله کې، د ایران د سمندري پوځ د قومندان دا توند پیغامونه د سیمې د روانو ژورو سیاسي او پوځي اختلافونو څرګند انعکاس دی. دا چې دغه ګواښونه به تر کومه یوازې د خبرو په کچه پاتې شي او که به عملي بڼه غوره کړي، هغه پوښتنه ده چې ځواب یې د سیمې راتلونکی امنیت او ثبات ټاکلی شي