مسکو : د روسیې نوې سوداګریزه نقشه؛ افغانستان د روسیې او هند ترمنځ د مهم دهلېز په توګه

مسکو : د روسیې نوې سوداګریزه نقشه؛ افغانستان د روسیې او هند ترمنځ د مهم دهلېز په توګه

 بریانیوز/ دوشنبه ( ۱۹ / اسد /۱۴۰۵هـ.ش) 

روسیه هڅه کوي د نړیوالې سوداګرۍ لپاره پر حساسو سمندري لارو خپله تکیه کمه کړي او د افغانستان له لارې د هند سمندر او د سویلي اسیا بازارونو ته د رسېدو لپاره نوې ځمکنۍ لارې رامنځته کړي

د دې طرحې په عملي کېدو سره به د رېل پټلۍ او سوداګریز ترانزیټي دهلېز له لارې د روسیې او د سیمې د هېوادونو ترمنځ د مالونو د لېږد لپاره نوی مسیر رامنځته شي؛ هغه مسیر چې افغانستان پکې مهم جغرافیایي موقعیت لري

روسیه ولې بدیله لار غواړي؟

د هرمز او باسفورس په څېر نړیوال سمندري تنګي د نړۍ د سوداګرۍ او انرژۍ په لېږد کې خورا مهم دي، خو امنیتي کړکېچونه، سیاسي اختلافات او احتمالي بندښتونه کولی شي د دغو لارو له لارې د سوداګرۍ بهیر له جدي ستونزو سره مخ کړي

مسکو غواړي د ورته احتمالي خطرونو پر وړاندې خپلې سوداګریزې لارې متنوعې کړي. د ځمکنۍ ترانزیټي شبکې پراختیا کولی شي روسیې ته اجازه ورکړي چې د سویلي اسیا بازارونو ته په بدیلو لارو ورسېږي

افغانستان؛ د لارې په منځ کې مهمه کړۍ

د دې طرحې تر ټولو مهمه برخه د افغانستان جغرافیایي موقعیت دی. افغانستان د منځنۍ، سویلي او لوېدیځې اسیا ترمنځ پروت دی او له همدې امله کولی شي د سیمې د سوداګرۍ لپاره د نښلولو مهمه کړۍ شي

د وړاندیز شوې لارې په یوه احتمالي مسیر کې ترکمنستان، ایران، افغانستان او پاکستان شامل دي. دا مسیر کولی شي د منځنۍ اسیا او روسیې بازارونه د هند سمندر له بندرونو او د سویلي اسیا له لویو بازارونو سره ونښلوي

افغانستان ته به څه ورسېږي؟

که دا پروژه عملي شي، افغانستان کولی شي د ترانزیټ له لارې د پام وړ اقتصادي عاید ترلاسه کړي. د مالونو د تېرېدو فیسونه، ګمرکي عواید، د رېل پټلۍ پراختیا او د سوداګریزو مرکزونو جوړېدل به د هېواد اقتصاد ته نوي فرصتونه برابر کړي

له دې سره به د افغانستان د ترانسپورټ، سوداګرۍ، لوژستیک او خدماتي برخو لپاره هم د کار او پانګونې زمینه پراخه شي

دغه دهلېز یوازې د روسیې او افغانستان لپاره مهم نه دی. ایران، پاکستان، ترکمنستان او هند هم ترې اقتصادي ګټه اخیستلی شي

د سوداګریزو لارو پراخېدل کولی شي د مالونو د لېږد وخت او لګښت راکم کړي او د سیمې د هېوادونو ترمنځ اقتصادي اړیکې لا پیاوړې کړي

خو پر وړاندې یې خنډونه هم شته

د داسې سترې پروژې عملي کېدل له ګڼو ننګونو سره تړاو لري. د رېل پټلۍ د جوړولو لوړ لګښت، امنیتي وضعیت، د هېوادونو ترمنځ سیاسي همغږي، نړیوال بندیزونه او د ګمرکي قوانینو توپیر هغه مهمې ستونزې دي چې باید حل شي

تر ټولو مهمه موضوع د اوږدمهاله امنیت او سیاسي هوکړې تضمین دی؛ ځکه دا دهلېز به د څو هېوادونو له خاورې تېرېږي او د یوه هېواد ستونزه هم کولی شي د ټول مسیر پر فعالیت اغېز وکړي

افغانستان ته تاریخي فرصت

د نړیوالو سوداګریزو لارو د بدلېدو په روان بهیر کې د افغانستان جغرافیایي موقعیت یو ځل بیا ځانګړی اهمیت پیدا کولی شي

که د روسیې او د سیمې د هېوادونو پلانونه له خبرو څخه عملي پروژو ته واوړي، افغانستان به یوازې د مالونو د تېرېدو یو مسیر نه وي؛ بلکې د منځنۍ او سویلي اسیا ترمنځ په مهم سوداګریز مرکز بدلیدلی شي

خو د دې فرصت د ترلاسه کولو لپاره افغانستان ته سوله، امنیت، عصري ترانزیټي زېربناوې او له ګاونډیو هېوادونو سره اوږدمهاله اقتصادي همکاري اړینه ده