ولسمشر ډونالډ ټرمپ : امریکا پر جرمونو نړیوالې محکمې پراخ بندیزونه ولګول

ولسمشر ډونالډ ټرمپ : امریکا پر جرمونو نړیوالې محکمې پراخ بندیزونه ولګول

(بریانیوز  شنبه (۱۸/ میزان /۱۴۰۵هـ.ش

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې د جمعې په ورځ پر جرمونو نړیوالې محکمې پراخ بندیزونه ولګول. دغه اقدام د واشنګټن او نړیوالې قضايي ادارې ترمنځ کړکېچ زیات کړی او د امریکا او اروپايي متحدینو پر اړیکو یې د اغېز اندېښنې راپورته کړې دي

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، د بندیزونو موخه دا ده چې د نړیوالې محکمې هغه فعالیتونه محدود کړي چې د واشنګټن په باور د امریکايي وګړو او متحدینو پر وړاندې د قضايي تعقیب له هڅو سره تړاو لري. د امریکا حکومت د دغې محکمې د صلاحیتونو او د امریکايي او اسرائیلي چارواکو په اړه د هغې د اقداماتو مخالفت کړی دی

د راپورونو له مخې، نوي بندیزونه یوازې پر قاضیانو او څارنوالانو نه دي محدود؛ بلکې د محکمې له ادارې سره د مالي، تخنیکي او نورو خدمتونو پر وړاندې هم محدودیتونه لګوي. امریکايي شرکتونو او اشخاصو ته د خپلو اړوندو معاملاتو د پای ته رسولو لپاره شپږ میاشتنی مهلت ورکړل شوی، او د ځینو ځانګړو معاملاتو لپاره استثناوې هم په پام کې نیول شوې دي

نړیوالې محکمې دغه اقدام د قانون د حاکمیت او نړیوال قضايي نظم پر بنسټونو برید بللی او ویلي یې دي چې بندیزونه به یې د جګړه‌ییزو جرمونو او د بشریت پر ضد جرمونو د څېړلو او تعقیبولو له ماموریت څخه راونه ګرځوي. اروپايي چارواکو هم د محکمې د فعالیتونو د ساتنې او د بندیزونو د اغېزو د محدودولو لپاره د اقداماتو پر اړتیا ټینګار کړی دی

دا پرېکړه څو ساعته وروسته له هغې اعلان شوه چې د جرمونو نړیوالې محکمې پخوانۍ قاضۍ او د سویلي افریقا حقوقپوهې ناوي پیلای د ۲۰۲۶ کال د سولې نوبل جایزه وګټله. د نوبل کمېټې د نړیوال عدالت او نړیوال قانون په برخه کې د هغې هڅې وستایلې

د امریکا او دغې محکمې ترمنځ اختلافات له پخوا راهیسې روان دي. واشنګټن د افغانستان په اړه د امریکايي ځواکونو د کړنو د پخوانیو څېړنو او د اسرائیلي چارواکو په اړه د محکمې د قضايي اقداماتو مخالفت کړی دی. خو د محکمې ملاتړي وایي، د هغې خپلواکي باید په دې پورې تړلې نه وي چې څوک تر څېړنې لاندې راولي

د بندیزونو له اعلان سره د امریکا او اروپايي هېوادونو ترمنځ د اختلافاتو د زیاتېدو احتمال هم مطرح شوی، ځکه د اروپايي ټولنې غړي د دغې محکمې ملاتړ کوي. د اروپايي چارواکو په وینا، د بندیزونو د عملي کېدو تر مخه شپږ میاشتنی مهلت د خبرو اترو لپاره فرصت برابروي