واشنګټن عراق ته خبرداری ورکړی؛ د نوري المالیکي د بیا راګرځېدو اوازې سیاسي فضا تاوده کړې

بریانیوز:(سه شنبه،۷ دلو۱۴۰۴)  د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، مارکو روبیو، عراق ته جدي خبرداری ورکړی چې باید داسې حکومت جوړ نه کړي چې د ایران تر مستقیم نفوذ او اغېز لاندې وي. دا څرګندونې په داسې حساسو شرایطو کې مطرح کېږي چې په بغداد کې د پخواني لومړي وزیر نوري المالیکي د بیا واک ته رسېدو اوازې یو ځل بیا د سیمې او نړیوالو قدرتونو اندېښنې راپارولې دي

مارکو روبیو ویلي، واشنګټن د عراق سیاسي بدلونونه له نږدې څاري او ټینګار یې کړی چې د دې هېواد راتلونکی حکومت باید ملي، خپلواک او د عراقي ولس د غوښتنو او ګټو استازیتوب کوونکی وي، نه دا چې د کوم بهرني ځواک د سیاسي اجنډا تابع شي. نوموړي په غیرمستقیم ډول ایران ته په اشارې وویل چې د عراق په کورنیو چارو کې د بهرنیو لاسوهنو دوام کولی شي د دې هېواد ثبات، امنیت او نړیوالې اړیکې له جدي ګواښ سره مخ کړي

د نوري المالیکي نوم بیا د سیاست په سر کې

نوري المالیکي، چې له ۲۰۰۶ تر ۲۰۱۴ کال پورې د عراق د لومړي وزیر په توګه واکمن پاتې شوی، هغه سیاسي څېره ده چې نوم یې تل له لانجو، امنیتي ناکراریو او ژورو سیاسي اختلافاتو سره تړلی پاتې شوی دی. هغه په ۲۰۱۴ کال کې د داعش د ناڅاپي پراختیا، د امنیتي ځواکونو د کمزورۍ او د پراخو کورنیو او نړیوالو فشارونو له امله له واکه لرې شو. په هماغه مهال، امریکا او یو شمېر لوېدیځو هېوادونو په ښکاره ډول د هغه پر ضد دریځ ونیو او د نوي حکومت ملاتړ یې وکړ

اوس تازه راپورونه ښيي چې نوري المالیکي د عراق د تر ټولو لوی شیعه سیاسي ائتلاف له خوا د لومړي وزارت لپاره د نوماند په توګه وړاندې شوی دی. دا مسئله نه یوازې د عراق دننه، بلکې په واشنګټن، تهران او نورو سیمه‌ییزو پلازمېنو کې هم تود بحث ګرځېدلی دی

د امریکا اندېښنه په څه کې ده؟

د امریکا اصلي اندېښنه دا ده چې نوري المالیکي د خپلې واکمنۍ پر مهال له ایران سره نږدې اړیکې لرلې، او ډېری سیاسي شنونکي هغه د تهران نږدې متحد ګڼي. واشنګټن باور لري چې د هغه بیا واک ته رسېدل به په عراق کې د ایران نفوذ لا پراخ کړي او دا هېواد به د سیمې د نیابتي شخړو په ډګر بدل کړي

مارکو روبیو خبرداری ورکړی چې یو ایران‌پلوه حکومت به نه یوازې د عراق ملي خپلواکي زیانمنه کړي، بلکې د بغداد او واشنګټن ترمنځ امنیتي، سیاسي او اقتصادي همکارۍ به هم له جدي ننګونو سره مخ کړي

د عراق دننه غبرګونونه

په عراق کې د نوري المالیکي د احتمالي بیا راتګ په اړه سیاسي نظرونه سخت وېشل شوي دي. ځینې شیعه سیاسي ډلې د هغه د تجربې، سیاسي نفوذ او تنظیمي ځواک ستاینه کوي او نوموړی د هېواد د ثبات لپاره یو قوي انتخاب بولي. خو په مقابل کې، ډېری سني سیاستوال، کرد مشران او مدني فعالان وایي چې د هغه بیا واک ته رسېدل به زاړه اختلافونه راژوندي کړي او عراق به یو ځل بیا د سیاسي کړکېچ او بې‌ثباتۍ پر لور بوځي

پایله

په ټوله کې، د مارکو روبیو وروستی خبرداری دا څرګندوي چې عراق یو ځل بیا د نړیوالو سیالیو او نفوذي جګړو په مرکز بدل شوی دی. د نوري المالیکي د بیا واک ته رسېدو موضوع یوازې د عراق کورنۍ مسئله نه ده، بلکې د امریکا او ایران ترمنځ د نفوذ د سیالۍ یوه نوې څپه هم بلل کېږي. راتلونکې ورځې به دا روښانه کړي چې عراقي سیاستوال به د خپل هېواد د خپلواکۍ، ثبات او ملي ګټو د ساتنې لپاره کومه لار غوره کوي