ملګرو ملتونو په کابل ولایت د کابل ډیجیټلي مرکزونه؛ د نجونو د زده‌کړو لپاره بدیل که موقتي حل؟

بریانیوز:(دوشنبه ۶دلو۱۴۰۴)  ملګرو ملتونو په کابل ولایت کې د نجونو لپاره د ډیجیټلي تعلیمي مرکزونو جوړول د زده‌کړو د روان بحران په منځ کې یو مهم، خو محدود ګام بلل کېږي. دا مرکزونه چې په استالف او موسهي ولسوالیو کې فعال شوي، نجونو ته د کمپیوټر بنسټیز مهارتونه، ډیجیټلي سواد او د انټرنېټ د خوندي کارونې زده‌کړې برابروي، هغه مهارتونه چې په معاصرې نړۍ کې د زده‌کړې او کار لپاره بنسټیز ارزښت لري

ولې ډیجیټلي زده‌کړې مهمې دي؟

د ملګرو ملتونو په وینا، دا مرکزونه له عصري کمپیوټرونو، انټرنېټ، مسلکي ښوونکو او ځانګړي نصاب سره سمبال شوي دي. تر دې دمه ۶۱ زده‌کوونکو او ۲۳ ښوونکو د لومړي ځل لپاره ډیجیټلي مهارتونه ترلاسه کړي دي. دا شمېر، که څه هم محدود دی، خو د هغو نجونو لپاره د زده‌کړې یوه نادره دروازه ده چې له رسمي ښوونیز نظام څخه محرومې پاتې دي

کارپوهان وایي چې ډیجیټلي سواد یوازې تخنیکي مهارت نه دی، بلکې د معلوماتو ته د لاسرسي، ځان‌بساینې او د فکر د پراختیا وسیله هم ده. په داسې ټولنه کې چې نجونې له فزیکي ښوونځیو منع شوې دي، دا ډول پروګرامونه لږ تر لږه د زده‌کړې اړیکه ژوندۍ ساتي

محدود اغېز، پراخ بحران

سره له دې، شنونکي ټینګار کوي چې دا نوښتونه د افغانستان د تعلیمي بحران بنسټیز حل نه شي کېدای. له ۲۰۲۱ کال وروسته، نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده‌کړو محرومې شوې دي او پوهنتونونه هم د ښځینه محصلینو پر مخ تړل شوي دي. دا وضعیت د هېواد نیمايي نفوس له رسمي زده‌کړو بې‌برخې کړی، هغه څه چې د اوږدمهاله ټولنیز او اقتصادي زیان لامل ګرځي

د بشري حقونو بنسټونه خبرداری ورکوي چې که دا حالت دوام وکړي، افغانستان به له یوې روزل شوې بشري پانګې بې‌برخې پاتې شي، د فقر کچه به لوړه شي او د پرمختګ بهیر به ټکنی شي. د هغوی په باور، څو لسګونه یا حتی څو سوه نجونو ته د ډیجیټلي مهارتونو ورکول د میلیونونو نجونو د زده‌کړو د بندېدو تاوان نه شي جبرانولای

نړیوال فشارونه او سیاسي پیغام

د نړیوالې زده‌کړې د ورځې په مناسبت، د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارد لیندسي یو ځل بیا له طالبانو غوښتي چې د نجونو پر مخ د مکتبونو دروازې پرانیزي. دا غوښتنه د نړیوالې ټولنې هغه دریځ منعکسوي چې د نجونو تعلیم یو اساسي بشري حق بولي او د سیاسي معاملې برخه یې نه ګڼي.

شنونکي وایي چې د ملګرو ملتونو دا ډول تعلیمي پروګرامونه، تر څنګ یې یو سیاسي پیغام هم لري: دا چې نړیواله ټولنه د نجونو د زده‌کړو موضوع نه هېروي، حتی که رسمي ښوونیز نظام تړل شوی وي

پایله: هیله شته، خو حل لا نه دی موندل شوی

په ټوله کې، د کابل ډیجیټلي تعلیمي مرکزونه د نجونو لپاره د هیلې یو کوچنی څراغ بلل کېږي، خو دا څراغ د افغانستان د تعلیمي تیارې د ختمولو توان نه لري. شنونکي باور لري چې تر هغو چې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې بېرته نه وي پرانیستل شوې، دا ډول پروګرامونه به یوازې موقتي حل لارې پاتې شي

د افغانستان د نجونو د زده‌کړو راتلونکی لا هم له سیاسي پرېکړو سره تړلی دی؛ پرېکړې چې پایلې به یې یوازې پر نن نه، بلکې پر راتلونکو نسلونو هم ژور اغېز ولري