واشنګټن : ټرمپ پر دنمارک سختې نیوکې وکړې؛ «د روسیې ګواښ نه دی لېرې شوی، اوس د ګرینلنډ د مالکیت وخت رارسېدلی

بریانیوز:( دوشنبه۲۹ جدی۱۴۰۴)  د امریکا د متحدو ایالاتو ولسمشر ډونالد ټرمپ یو ځل بیا د ګرینلنډ پر سر جنجالي دریځ توند کړی او ویلي یې دي چې دنمارک په بشپړه توګه ناکام شوی چې د روسیې ګواښ له دې ستراتیژیک ټاپو څخه لېرې کړي. ټرمپ خبرداری ورکړی چې «اوس وخت رارسېدلی» او دا مسئله به حل کېږي

ټرمپ د یکشنبې په ورځ، د جنورۍ ۱۸مه، په خپله ټولنیزه شبکه کې لیکلي:

«ناټو د شلو کلونو راهیسې له دنمارک څخه غوښتي چې د روسیې ګواښ له ګرینلنډ څخه لېرې کړي، خو هېڅ اقدام نه دی شوی. اوس وخت رارسېدلی، او دا کار به ترسره شي

له مالکیت پرته بل څه نه منم

د امریکا ولسمشر یو ځل بیا په ټینګار ویلي چې د ګرینلنډ په تړاو به له بشپړ مالکیت پرته بل هېڅ څه ونه مني. ټرمپ، چې تر دې وړاندې یې هم د دې ټاپو د پېرلو خبره کړې وه، دا موضوع د امریکا د ملي امنیت لپاره «حیاتي» بللې ده

هغه ادعا کړې چې که امریکا د ګرینلنډ مالک نه شي، نو دا ستراتیژیکه سیمه به د روسیې او چین لاس ته ولوېږي؛ هغه هېوادونه چې واشنګټن یې د خپلو اصلي سیالانو په توګه یادوي

د تعرفو ګواښ؛ فشار پر اروپايي متحدانو

ټرمپ دوه ورځې وړاندې اعلان کړی و چې د خپلو اروپايي متحدانو پر وړاندې به د تعرفو د لوړولو پراخ پړاو پيل کړي، تر هغې چې امریکا ته د ګرینلنډ د پېرلو اجازه ورنه کړل شي. دا څرګندونې د امریکا او اروپا ترمنځ د اړیکو د لا ترینګلتیا نښه بلل کېږي

سیاسي شنونکي وايي، د اقتصادي فشار کارول د ټرمپ د سیاسي سبک یوه مهمه برخه ده، خو دا ځل یې هدف یوازې سوداګري نه، بلکې جغرافیه او حاکمیت دی

دنمارک او ګرینلنډ: «دا ټاپو د پلور لپاره نه دی

بل‌خوا، د دنمارک او ګرینلنډ مشرانو وار له مخه څو ځله په ښکاره توګه ویلي چې ګرینلنډ د پلور لپاره نه دی او نه غواړي د امریکا برخه شي. ګرینلنډ، چې یو خودمختار قلمرو دی، خپل کورنی حکومت لري او د خپلو خلکو د ځان‌ارادیت پر اصل ټینګار کوي

د ګرینلنډ چارواکو ویلي چې د ټاپو راتلونکی باید یوازې د دې سیمې د خلکو له خوا وټاکل شي، نه د نړیوالو قدرتونو د فشار له لارې

ستراتیژیک ټاپو، نړیوال رقابت

ګرینلنډ د خپلې جغرافیایي موقعیت، طبیعي زیرمو او پوځي ارزښت له امله د نړۍ د سترو قدرتونو پام ځان ته رااړولی دی. د قطبي سیمو پر سر سیالي، د یخونو وېلې کېدل او د نوو سوداګریزو لارو پرانیستل، دې ټاپو ته لا زیات اهمیت ورکړی دی

پایله

د ډونالد ټرمپ تازه څرګندونې نه یوازې د امریکا او دنمارک ترمنځ کړکېچ زیاتوي، بلکې د نړیوال قدرتي رقابت یو نوی پړاو هم ښيي. ګرینلنډ، چې تر اوسه یې ځان د سترو قدرتونو له شخړو لرې ساتلی و، اوس د واشنګټن، مسکو او بېجینګ د سیاسي سیالیو په مرکز کې درېدلی دی—او دا لانجه ښايي لا اوږده او تاوده شي