تنش در خاورمیانه فراتر از رویارویی منطقۀ در حال گسترش است

مرکز تحقیقاتی سوفان:

تنش در خاورمیانه فراتر از رویارویی منطقۀ در حال گسترش است

رائد صالحه – نیویورک – القدس العربی:

بریانیوز:(سه شنبه،۱۲حوت۱۴۰۴) مرکز پژوهشی سوفان هشدار داده است که هدف قرار دادن عمدی بخش انرژی از سوی ایران، بُعد تازه و خطرناکی به درگیری افزوده است. این مرکز تأکید می‌کند که تنش کنونی از چارچوب یک رویارویی منطقۀ فراتر رفته است، زیرا تهران با ضربه زدن به شریان‌های انرژی جهان، پیام روشنی درباره توانایی خود در تحمیل پیامدهای اقتصادی جهانی ارسال می‌کند؛ موضوعی که محدود بودن توان ایالات متحده و اسرائیل در مهار جنگ را آشکار می‌سازد.

جنگ با ایران وارد سومین روز خود شده و تهران حملات خود را به اهداف نظامی آمریکا و دارایی‌های وابسته به آن گسترش داده است. همچنین دامنه حملات بر تأسیسات نفت و انرژی در منطقه افزایش یافته است. ایران تأسیسات مهمی مانند رأس تنوره در عربستان سعودی و رأس لفان در قطر را هدف قرار داده؛ اقدامی راهبردی که با هدف ایجاد نوسان در بازارهای جهانی انرژی انجام شده است.

حملات بر نفت و گاز

ایران دیروز کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز را هدف قرار داد. سرتیپ سردار ابراهیم جبار، مشاور سپاه پاسداران ایران، اعلام کرد که این تنگه بسته شده و هر کشتی که تلاش کند عبور کند، سوزانده خواهد شد. امروز نیز ایران حملات خود را گسترش داده و تأسیسات حیاتی بیشتری در بخش انرژی را هدف گرفته است. تهران اعلام کرد که نفتکش «آتنا نوفا» ثبت‌شده در امارات را با دو طیاره بی‌سرنشین هدف قرار داده است.

بر اساس پژوهشی که القدس العربی به آن دست یافته است، از جمله اهداف ایران تأسیسات آرامکو در رأس تنوره است که یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید نفت جهان و ستون فقرات صنعت نفت عربستان به شمار می‌رود. هرچند تولید نفت به صورت مستقیم آسیب ندیده، اما توقف برخی واحدهای تصفیه ظرفیت این مرکز را برای مقاومت در برابر شوک‌های احتمالی آینده کاهش داده است.

همچنین تأسیسات رأس لفان در قطر، بزرگ‌ترین مرکز تولید گاز طبیعی مایع در جهان، هدف قرار گرفته است. شرکت قطر انرژی پس از حمله، تعلیق تولید را اعلام کرد که باعث شوک بزرگی در قیمت‌های جهانی گاز شد. سایر تأسیسات حیاتی در خلیج فارس، از جمله مراکز داده در امارات، نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

در اسرائیل نیز برخی میدان‌های گاز به طور موقت بسته شده‌اند، از جمله میدان گازی لویاتان در دریا که توسط شرکت شورون اداره می‌شود؛ این اقدام به عنوان تدبیر احتیاطی امنیتی انجام شده است. در داخل ایران نیز روز شنبه،۹ حوت صدای انفجارهایی در جزیره خارک، که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران در آنجا فرآوری می‌شود، شنیده شد؛ اما میزان خسارات هنوز روشن نیست.

پیامدهای اقتصادی جهانی

بر اساس گزارش سوفان، ایران به طور عمدی شریان‌های انرژی جهان را هدف قرار داده که این امر بُعد خطرناکی به درگیری افزوده و راه را برای پیامدهای مستقیم اقتصادی در سطح جهانی باز می‌کند. انتظار می‌رود این حملات موجب اختلال در توازن عرضه و تقاضای نفت و گاز، بالخصوص در اروپا و آسیا شود و خطرات اقتصادی و مالی را افزایش دهد.

امروز قیمت نفت حدود ۱۰ درصد افزایش یافته، در حالی که قیمت گاز طبیعی در اروپا پس از توقف صادرات گاز مایع از قطر و نگرانی بازارها از گسترش بحران، حدود ۵۰ درصد جهش کرده است. در آسیا نیز شاخص قیمت گاز طبیعی مایع ۳۹ درصد افزایش یافته و شاخص Japan-Korea Marker منعکس‌کننده نگرانی شدید از کمبود عرضه است.

ایران تأکید کرده که این درگیری را نبرد بقا برای نظام خود می‌داند و هیچ خط سرخی را به رسمیت نمی‌شناسد و به گفته مقام‌های ایرانی، محدودیت‌ها کنار گذاشته شده است.

همچنین، علی لاریجانی، منشی شورای عالی امنیت ملی ایران، ادعاهای رئیس‌جمهور پیشین آمریکا دونالد ترامپ و برخی رسانه‌ها درباره تلاش برای از سرگیری مذاکرات با واشنگتن را رد کرده و در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرده است که ایران با ایالات متحده مذاکره نخواهد کرد.