آغاز محاکمه چهره‌های رژیم اسد در دمشق؛ پرونده‌های نقض حقوق بشر روی میز قاضی

آغاز محاکمه چهره‌های رژیم اسد در دمشق؛

پرونده‌های نقض حقوق بشر روی میز قاضی

بریانیوز:(یکشنبه،۶ ثور۱۴۰۵) دادگاه کیفری دمشق در سوریه از روز یکشنبه،۶ ثور روند محاکمه شماری از مقامات و افراد مرتبط با رژیم سابق بشار اسد را آغاز می‌کند؛ اقدامی که مقام‌های قضایی آن را بخشی از روند «عدالت انتقالی» در سوریه توصیف کرده‌اند.

یک مقام وزارت دادگستری سوریه اعلام کرده است که این محاکمه‌ها به‌صورت علنی برگزار خواهد شد و نخستین پرونده به عاطف نجیب، رئیس پیشین ادارۀ امنیت  سیاسی در درعا، اختصاص دارد. او در جنوری سال گذشته بازداشت شده و به نقش داشتن در سرکوب اعتراضات سال ۲۰۱۱ در شهر درعا متهم است؛ اعتراضاتی که آغازگر جنگ داخلی سوریه دانسته می‌شود.

این مقام که به شرط ناشناس ماندن با خبرگزاری فرانسه گفت‌وگو کرده، تأکید کرده است که محاکمه چهره‌های کلیدی رژیم پیشین از روز یکشنبه رسماً آغاز می‌شود. به گفته او، پس از عاطف نجیب، پرونده‌های دیگری نیز بررسی خواهد شد که شامل وسیم اسد، از بستگان بشار اسد، و امجد یوسف، متهم به دست داشتن در یک کشتار در سال ۲۰۱۳، می‌شود. همچنین شماری از خلبانان نظامی که در بمباران مناطق مختلف سوریه نقش داشته‌اند نیز در این روند محاکمه خواهند شد.

جنگ داخلی سوریه که در سال ۲۰۱۱ با سرکوب اعتراضات مردمی آغاز شد، در طول ۱۳ سال به درگیری گستردۀ تبدیل شد که بیش از نیم میلیون کشته بر جای گذاشت. در جریان این جنگ، نیروهای دولتی بارها مناطق تحت کنترل مخالفان را هدف حملات هوایی و بمب‌های بشکۀ قرار دادند و ده‌ها هزار نفر نیز ناپدید شدند یا به زندان‌ها منتقل شدند.

پس از تحولات دسامبر ۲۰۲۴ و تغییرات سیاسی در کشور، مقام‌های جدید سوریه بارها از بازداشت مسئولان پیشین خبر داده و بر ضرورت پاسخگویی در قبال نقض گستردۀ حقوق بشر تأکید کرده‌اند. مظهر الویس، وزیر دادگستری سوریه، نیز اعلام کرده است که دادگاه کیفری دمشق برای آغاز محاکمه‌های علنی کاملاً آماده است و این روند را بخشی از «فرآیند عدالت انتقالی» می‌داند.

جنبش اعتراضی علیه حکومت اسد در ۱۵ مارچ ۲۰۱۱ در شهر درعا آغاز شد؛ زمانی که شماری از دانش‌آموزان به دلیل نوشتن شعارهای ضدحکومتی بازداشت شدند. گزارش‌ها حاکی است که بازداشت و شکنجه این دانش‌آموزان، موجی از اعتراضات مردمی را به‌دنبال داشت که در نهایت به خشونت و جنگ داخلی انجامید.

عاطف نجیب، که مسئول سرکوب اولیه این اعتراضات دانسته می‌شود، پس از مدتی از سمت خود برکنار شد و بعدها در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفت. همچنین وسیم اسد در سال گذشته بازداشت شد و پیش‌تر نیز از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا به اتهام رهبری یک واحد شبه‌نظامی و نقش در شبکه قاچاق مواد مخدر تحریم شده بود.

در کنار این روند قضایی، گروه‌های حقوق بشری و نهادهای بین‌المللی بارها بر اهمیت اجرای عدالت انتقالی در سوریه تأکید کرده‌اند و آغاز این محاکمه‌ها را گامی مهم در جهت پاسخگویی به جنایات جنگی توصیف می‌کنند.