چرخش اجباری تجارت افغانستان به سمت شمال؛ آسیای مرکزی بدیل مناسب اما پرهزینه

چرخش اجباری تجارت افغانستان به سمت شمال؛ آسیای مرکزی بدیل مناسب اما پرهزینه

بریانیوز:(۲۹عقرب/لړم) افغانستان هم‌زمان با تشدید تنش‌های مرزی با پاکستان و خسارات سنگین ناشی از بسته‌شدن گذرگاه‌های تجاری، به‌طور فزایندۀ به مسیرهای شمالی روی آورده است.

گزارش تازه رسانه «ترکیه تودی» نشان می‌دهد که بحران‌های مرزی با پاکستان در کنار رکود اقتصادی، راهبرد تجاری افغانستان را به سمت کشورهای آسیای مرکزی سوق داده است. بسته‌شدن مکرر گذرگاه‌های تورخم و چمن و آسیب‌پذیری تجارت از این مسیرها، حکومت سرپرست را مجبور کرده تا مسیرهای جایگزین و شرکای تازۀ اقتصادی را جست‌وجو کند.

طبق این گزارش، افغانستان در ماه‌های اخیر تنها از ناحیۀ توقف حمل‌ونقل و صادرات محصولات کشاورزی در مرزهای پاکستان، بیش از ۲۰۰ میلیون دلار خسارت مالی دیده است؛ زیان‌هایی که حکومت سرپرست را به این جمع‌بندی رسانده که وابستگی به مسیرهای جنوبی می‌تواند خطرات جدی و بلندمدتی ایجاد کند.

در همین حال، حجم تجارت افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی اکنون به ۱.۷ میلیارد دلار رسیده است. اوزبیکستان با ۱.۱ میلیارد دلار در جایگاه نخست قرار دارد و هدف‌گذاری کرده که این رقم را به ۲ میلیارد دلار افزایش دهد. قزاقستان نیز بازار افغانستان را مقصدی راهبردی دانسته و برای تجارت ۳ میلیارد دلاری نقشه‌راه تدوین کرده است.

با وجود رشد همکاری‌ها، مسیرهای شمالی هنوز پایدار و رقابتی نشده‌اند. حمل‌ونقل زمینی زمان‌بر و پرهزینه، تعرفه‌های سنگین گمرکی، نبود سردخانه‌های کافی و دشواری ترانزیت کالاهای فاسدشدنی از مهم‌ترین موانع توسعۀ تجارت در این مسیرها است.

در برخی موارد، ارسال محموله‌ها از مسیر شمال تا ۶۰ روز زمان می‌برد؛ در حالی که مسیر پاکستان تنها سه تا چهار شب طول می‌کشد.

«ترکیه تودی» می‌نویسد که گرچه مسیر آسیای مرکزی فرصت‌های تازۀ برای کابل فراهم کرده، اما تبدیل آن به یک مسیر «پایدار و رقابتی» نیازمند کاهش هزینه‌های لجستیکی، اصلاح تعرفه‌های گمرکی و تکمیل پروژه‌های راه‌آهن منطقۀ است.

با وجود چالش‌ها، این رسانه تأکید می‌کند که آیندۀ اقتصادی افغانستان بیش از گذشته به شمال گره خواهد خورد.