کابل – د رسمیت ادعا او نړیوال واقعیت؛ طالبان د بهر کې د ۴۰ څخه زیاتو سیاسي استازولیو د فعالیت خبره کوي

بریانیوز(جمعه،٩ دلو۱۴۰۴)   د طالبانو د ادارې د بهرنیو چارو سرپرست وزیر، امیرخان متقي، ادعا کړې چې دا اداره دا مهال له افغانستان څخه بهر د څه باندې ۴۰ سیاسي استازولیو فعاله شبکه لري او له بېلابېلو هېوادونو سره یې دیپلوماتیک تماسونه د پخوا په پرتله پراخ شوي دي. نوموړي دغه څرګندونې په ارګ کې د یوې غونډې پر مهال وکړې، خو د یادو استازولیو د موقعیت، د فعالیت د کچې، او د هغوی د حقوقي او رسمي حیثیت په اړه یې کوم کره جزییات وړاندې نه کړل

متقي وویل، چې د طالبانو اداره هڅه کوي افغانستان له سیاسي انزوا وباسي او د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د تعامل نوې لارې پرانیزي. د هغه په وینا، د بهرنیو استازولیو فعالیت د دې څرګندونه کوي، چې طالبان د نړیوالو اړیکو په ډګر کې پرمختګ کړی او د اړیکو د پراخېدو زمینه ورو ورو برابریږي

خو له بلې خوا، سیاسي واقعیتونه ښيي چې افغانستان لا هم د نړیوالې ټولنې له لوري په رسمي ډول نه دی په رسمیت پېژندل شوی. ډېری هېوادونه له طالبانو سره خپلې اړیکې تر محدودو، غیررسمي او احتیاطي تعاملاتو پورې محدودې ساتي. په ګڼو مواردو کې دغه اړیکې یوازې د بشري مرستو، قونسلي چارو او تخنیکي همغږۍ په کچه دي او تر بشپړو دیپلوماتیکو اړیکو نه دي رسېدلي

سیاسي شنونکي وايي، که څه هم طالبان د بهرنیو استازولیو شمېر د یوې دیپلوماتیکې لاسته راوړنې په توګه مطرح کوي، خو یوازې شمېر او فزیکي حضور د نړیوال مشروعیت مانا نه لري. د دوی په باور، ډېری دغه استازولۍ د پخوانیو سفارتي چوکاټونو، موقتي تفاهمونو او یا د کوربه هېوادونو د محدودو اجازو پر بنسټ فعالیت کوي، نه د رسمي او بشپړ دیپلوماتیک رسمیت له مخې

کارپوهان زیاتوي، چې د نړیوالې ټولنې اصلي اندېښنې لا هم پر خپل ځای پاتې دي. د بشري حقونو وضعیت، د ښځو او نجونو پر زده‌کړو او کار لګېدلي بندیزونه، د سیاسي مشارکت نشتوالی، او د رسنیو د ازادۍ محدودیتونه هغه اساسي موضوعات دي، چې د افغانستان د بهرنیو اړیکو د عادي کېدو پر وړاندې جدي خنډونه جوړوي. د همدې اندېښنو له امله، ډېری هېوادونه له طالبانو سره د اړیکو په پراخولو کې احتیاط کوي

د سیاسي څارونکو په اند، طالبان هڅه کوي د بهرني سیاست له لارې خپل حکومت باثباته او مشروع وښيي، خو دا هڅې تر هغه وخته نیمګړې پاتې کېږي، څو چې د نړیوالو غوښتنو په وړاندې عملي او محسوس بدلونونه رامنځته نه شي. د دوی په وینا، نړیوال باور یوازې د ویناوو او ادعاوو له لارې نه تر لاسه کېږي، بلکې د کورنیو سیاستونو، قوانینو او چلندونو له بدلون سره تړاو لري

په ټوله کې، د طالبانو د بهرنیو استازولیو د فعالیت ادعا د دې ډلې د دیپلوماتیکو هڅو یوه برخه ګڼل کېږي، خو د نړیوال رسمیت نشتوالی ښيي، چې د ادعا او واقعیت ترمنځ لا هم د پام وړ واټن شته. تر هغې چې دا واټن راکم نه شي او د نړیوالې ټولنې بنسټیزې اندېښنې ځواب نه شي، د افغانستان د بهرنیو اړیکو بشپړ عادي کېدل به له ستونزو او ننګونو سره مخ پاتې وي