مسکو — د روسیې ولسمشر ولادیمیر د پوتین ټلیفوني خبرې له نتانیاهو او پزشکیان سره؛ روسیه د ایران او اسرائیل ترمنځ د منځګړیتوب چمتووالی ښيي
بریانیوز:(سه شنبه ۳۰جدی۱۴۰۴) مسکو — د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د جمعې په ورځ، د جدی په ۲۶مه، د منځني ختیځ د روانو ترینګلتیاوو په اړه جلا ـ جلا ټلیفوني خبرې د اسرائیل له صدراعظم بنیامین نتانیاهو او د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان سره کړې دي. د دغو تماسونو اصلي محور د سیمې امنیتي وضعیت، د ایران او اسرائیل ترمنځ تاوتریخوالی او د شخړو د کمولو لارې چارې بلل شوي دي
د کرملین د رسمي اعلامیې له مخې، پوتین او نتانیاهو د منځني ختیځ پر عمومي وضعیت، په ځانګړي ډول د ایران اړوند وروستیو بدلونونو او امنیتي اندېښنو خبرې کړې دي. کرملین ویلي چې د روسیې ولسمشر په دې تماس کې پر سیاسي او دیپلوماتیکو هڅو ټینګار کړی، څو د سیمې ثبات او امنیت خوندي پاتې شي
د روسیې دریځ: ډیپلوماسي د جګړې پر ځای
کرملین زیاته کړې چې ولادیمیر پوتین خپل «اساسي دریځ» روښانه کړی، چې له مخې یې مسکو د شخړو د هواري لپاره د سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو ملاتړ کوي. د اعلامیې له مخې، پوتین ټینګار کړی چې د زور او پوځي فشار پر ځای باید خبرې، تفاهم او د باور جوړونې ګامونه واخیستل شي
په همدې لړ کې، روسیې اعلان کړی چې چمتو ده د ایران او اسرائیل ترمنځ د منځګړي رول ولوبوي او د دواړو لوریو ترمنځ د رغنده خبرو د پیاوړتیا لپاره هڅې وکړي. دا وړاندیز په داسې وخت کې مطرح کېږي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ لفظي او غیرمستقیم پوځي تاوتریخوالی زیات شوی او د پراخې جګړې وېره شته
د ایران سره تماس: د سیمې د ثبات ارزونه
د راپورونو له مخې، ولادیمیر پوتین له ایراني ولسمشر مسعود پزشکیان سره هم ټلیفوني خبرې کړې دي. که څه هم د دې تماس بشپړ جزییات نه دي خپاره شوي، خو کرملین ویلي چې د سیمې وضعیت، د امنیت ننګونې او د شخړو د کمولو پر اړتیا خبرې شوې دي
سیاسي شنونکي باور لري چې مسکو هڅه کوي له تهران سره د خپلو نږدې اړیکو په کارولو، د کړکېچ د پراخېدو مخه ونیسي او ځان د یوه اغېزمن نړیوال لوبغاړي په توګه مطرح کړي
منفي اړخ: ژور بېباوري او پېچلی کړکېچ
سره له دې چې د روسیې د منځګړیتوب وړاندیز د ډیپلوماسۍ له پلوه مهم بلل کېږي، خو شنونکي وایي چې د ایران او اسرائیل ترمنځ ژوره بېباوري، پخوانۍ دښمنۍ او متضادې ستراتیژیکې ګټې د هر ډول منځګړیتوب بهیر ستونزمن کوي
ځینې کارپوهان شک لري چې اسرائیل به د ایران په اړه د روسیې بېطرفي په بشپړه توګه ومني، او همدارنګه دا پوښتنه هم مطرح ده چې ایا امریکا او لوېدیځ هېوادونه به د مسکو دا رول ومني که نه
مثبت اړخ: د جګړې د مخنیوي هڅه
له بلې خوا، د روسیې دا نوښت د دې ښکارندوی دی چې لا هم د جګړې پر ځای د خبرو لپاره سیاسي فضا شته. د منځګړیتوب وړاندیز کولی شي د تاوتریخوالي کچه راټیټه کړي، د مستقیم ټکر مخه ونیسي او د سیمې هېوادونو ته د ساه اخیستو فرصت برابر کړي
شنونکي وایي که څه هم دا هڅه ممکن ژر پایله ورنه کړي، خو لږ تر لږه د ډیپلوماسۍ دروازې پرانستې ساتي او د پراخې جګړې خطر کموي
پایله
د ولادیمیر پوتین ټلیفوني خبرې له بنیامین نتانیاهو او مسعود پزشکیان سره، د منځني ختیځ د حساس وضعیت په یوه مهم پړاو کې ترسره شوې دي. د روسیې لهخوا د ایران او اسرائیل ترمنځ د منځګړیتوب چمتووالی ښيي چې مسکو غواړي د سیمې په امنیتي معادلو کې فعال رول ولوبوي. که څه هم دا لاره له ننګونو ډکه ده، خو د ډېرو په باور، ډیپلوماسي لا هم د جګړې په پرتله غوره انتخاب دی