محمد امین کریم: رویداد ۸ ثور ۱۳۷۱ یک «کودتا» بود نه پیروزی مجاهدین

محمد امین کریم:

 رویداد ۸ ثور ۱۳۷۱ یک «کودتا» بود نه پیروزی مجاهدین

بریانیوز:(چهارشنبه، ۹ ثور ۱۴۰۵) انجینر محمد امین کریم، آگاه امور سیاسی و از چهره‌های مطرح کشور، در یک مصاحبه با یک تلویزیون خصوصی، رویداد ۸ ثور سال ۱۳۷۱ را «کودتا» توصیف کرده و آن را در تضاد با آرمان ها و دستاوردهای مجاهدین افغانستان دانست.

به گفته وی، برخلاف دیدگاه بخشی از شهروندان که از این روز به‌عنوان «پیروزی مجاهدین» یاد می‌کنند، ۸ ثور در واقع ادامه روندهای مشابه ۷ ثور بوده که نه‌تنها به تثبیت دستاوردهای جهاد کمک نکرد، بلکه باعث تضعیف آن شد. او مدعی شد که این رویداد توسط ملیشه‌های شمال با همکاری جناح پرچم حزب دیموکراتیک خلق سازماندهی شده بود تا از شکل‌گیری یک دولت اسلامی و یکپارچه در افغانستان از طریق برگزاری انتخابات و شورای ملی جلوگیری شود.

کریم همچنین تأکید کرد که در آن زمان، طرحی برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت با میانجی‌گری سازمان ملل متحد و نمایندۀ آن بینن سیوان میان حکومت داکتر نجیب‌الله و اکثریت مجاهدین در حال شکل‌گیری بود، اما این روند با وقوع آنچه او «کودتا» خواند، متوقف شد و کشور وارد مرحلۀ از جنگ‌های داخلی و خونریزی گردید.

وی در ادامه ادعا کرد که قدرت‌های جهانی از جمله ایالات متحده آمریکا و بریتانیا به همراه برخی متحدان منطقۀ، در تشدید اختلافات داخلی افغانستان نقش داشته‌اند. به باور او، این کشورها نگران ایجاد یک دولت اسلامی مقتدر در افغانستان بودند و در ادامه بحران سهم داشتند.

او همچنین به نقش اتحاد جماهیر شوروی اشاره کرده و گفت که این کشور پس از درک شکست در برابر مجاهدین، تلاش کرد از طریق انتقال قدرت به برخی گروه‌ها، مانع از شکل‌گیری نظامی مورد توافق مجاهدین شود. به گفته او، برخلاف توافقات انجام‌شده، قدرت سیاسی و نظامی در کابل به یک جناح خاص واگذار شد.

انجینر کریم در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به موضع حزب اسلامی افغانستان گفت که این حزب از آغاز تأسیس تاکنون بر این باور است که مشروعیت حکومت از مردم سرچشمه می‌گیرد و باید از طریق انتخابات سراسری تأمین شود. به گفته وی، برخی دیگر از تنظیم‌های جهادی به این اصل پایبند نمانده و تلاش کردند از طریق جنگ و اتکا به حمایت قدرت های خارجی به قدرت دست یابند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیش از سقوط دولت داکتر نجیب‌الله، رهبران تنظیم‌های جهادی از جمله گلبدین حکمتیار و برهان‌الدین ربانی در نشستی در پشاور بر سر برگزاری انتخابات سراسری و تشکیل دولت مشترک به توافق رسیده بودند.

اظهارات اخیر محمد امین کریم بار دیگر بحث‌ها درباره ماهیت رویداد ۸ ثور و پیامدهای آن را در میان آگاهان و تحلیلگران سیاسی کشور داغ کرده است.

قابل یادآوری است که اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۳۵۸ با هدف اشغال افغانستان و حمایت از رژیم‌های کمونیستی حاکم در کابل، در حالی‌که حکومت حفیظ‌الله امین بر سر قدرت بود، با اعزام حدود ۱۸۰ هزار نیروی نظامی مجهز به تجهیزات پیشرفته وارد افغانستان شد. نیروهای شوروی و حکومت‌های وابسته به آن طی نزدیک به یک دهه جنگ گسترده و ویرانگر با مردم افغانستان درگیر بودند که در نهایت با مقاومت مجاهدین، مجبور به پذیرش شکست و خروج از کشور شدند.

پس از آن، مبارزات مجاهدین سرانجام در هشتم ثور سال ۱۳۷۱ به فروپاشی آخرین نظام مورد حمایت شوروی در کابل انجامید. این رویداد در آغاز با موجی از خوش‌بینی و امید به ایجاد صلح و ثبات همراه بود؛ اما در ادامه، به‌دلیل بروز اختلافات میان گروه‌های جهادی، کشور وارد مرحله‌ای از درگیری‌های داخلی شد که پیامدهای گسترده سیاسی، امنیتی و اجتماعی، هم مثبت و هم منفی، برای افغانستان در پی داشت.