خـــروج امریکا ازWHO؛ این اقــدام چه تاثیر بر جهـــان و افغانستان خواهــد داشت؟

خـــروج امریکا ازWHO؛
این اقــدام چه تاثیر بر جهـــان و افغانستان خواهــد داشت؟

بریانیوز:(شنبه۴ دلو۱۴۰۴) امریکا رسما از عضویت سازمان جهانی صحت (WHO) خارج شد؛ روندی که باعث خواهد شد این نهاد وابسته به ملل متحد یکی از بزرگترین تمویل کنندگان مالی خود را از دست بدهد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، یک سال پیش فرمان اجرایی را امضا و خروج کشورش از این سازمان را اعلام کرد. آقای ترامپ سازمان جهانی صحت را به طرفداری بیش از حد از چین در جریان شیوع و همه‌گیری کرونا (کووید-۱۹) متهم کرده بود.

وزارت صحت و خدمات انسانی امریکا مدعی شده است که «مدیریت نادرست» سازمان جهانی صحت در زمان همه‌گیری کرونا باعث شد چنین تصمیمی اتخاذ شود و افزوده است که این سازمان در انجام اصلاحات و عدم تأثیرپذیری سیاسی از کشورهای عضو ناتوان بوده است.

سازمان جهانی صحت این ادعاها را رد کرده و تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیر عمومی آن خروج امریکا از این سازمان را نه تنها به زیان ایالات متحده، بلکه به ضرر جهان دانسته است.

این سازمان از فعالیت‌های خود در سطح جهان برای مقابله با فلج اطفال، ایدز(HIV)، کاهش مرگ‌ومیر مادران و نیز پیمان بین‌المللی کنترل دخانیات یاد کرده است.

پس از همه‌گیری کرونا، کشورهای عضو سازمان جهانی صحت برای تدوین یک معاهده بین‌المللی برای مقابله با همه‌گیری‌ها تلاش کردند؛ معاهدۀ که هدف آن پیشگیری، آمادگی و واکنش به همه‌گیری‌ها در آینده بود، از جمله توزیع عادلانه‌تر واکسن‌ها و دواها.

در اپریل سال گذشته میلادی، کشورهای عضو سازمان جهانی صحت - به جز امریکا- این معاهده را تصویب کردند.

واشنگتن به‌طور سنتی از بزرگ‌ترین تمویل کنندگان مالی سازمان جهانی صحت بوده، اما این کشور حق‌ عضویت سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ خود را پرداخت نکرده است؛ موضوعی که باعث شده این سازمان به صورت گسترده کارمندان خود را تنقیص کند.

مدافعان سازمان جهانی صحت می‌گویند که امریکا ملزم است که بدیهی‌های عقب‌ماندهٔ خود را که حدود ۲۶۰ میلیون دالراست، پرداخت کند،‌ اما واشنگتن اعلام کرده که دلیلی برای انجام این کار نمی‌بیند.

امریکا همچنین از قطع تمام تمام بودجه دولتی این کشور برای سازمان جهانی صحت خبرداده و کارکنان و پیمانکاران امریکایی از مقر این سازمان در ژنو، سوئیس، و دیگر دفاتر آن در سراسر جهان فراخوانده شده‌اند. این اقدام همچنین شامل تعلیق و یا توقف صدها مورد همکاری امریکا با سازمان جهانی صحت هم می‌شود.

در بیانیۀ مشترک رابرت اف. کندی، وزیر صحت امریکا و مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، آمده است:

«سازمان جهانی صحت هر آنچه را امریکا برای آن انجام داده بود، مخدوش و نابود کرد.»

این دو مقام امریکایی مدعی شده‌اند که سازمان جهانی صحت «ماموریت اصلی خود را رها کرده و بارها برخلاف منافع ایالات متحده عمل کرده است»، از جمله در بازگرداندن پرچم امریکا که در مقر این سازمان در ژنو نصب بود، کوتاهی کرده است.

آن‌ها مشارکت امریکا با سازمان جهانی صحت را در آینده محدود اعلام کرده و افزوده‌اند:« صرفاً برای اجرایی کردن خروج ما و حفظ سلامت و ایمنی مردم امریکا خواهد بود.»

وزارت صحت امریکا هم اعلام کرد که روابط دوجانبۀ با سایر کشورها خواهد داشت تا نظارت بر بیماری‌ها و اشتراک‌گذاری پاتوژن‌ها را تضمین کند، اما تاکنون اطلاعاتی دربارهٔ کشورهای مشخصی که با آن‌ها این روابط برقرار شده نداده است.

در پاسخ به پرسشی درباره تلاش‌های جهانی برای مقابله با فلج اطفال یا ایدز، مقامات امریکایی گفتند که ایالات متحده با «سازمان‌های غیردولتی و گروه‌های مذهبی» همکاری خواهد کرد تا این روند ادامه یابد، اما هنوز جزئیاتی از همکاری‌های ایجادشده منتشر نکرده است.

این اقدام چه تاثیری بر افغانستان خواهد داشت؟

سازمان جهانی صحت در افغانستان در عرصه‌های مختلف فعال است. به نظر می‌رسد که خروج امریکا از عضویت این سازمان و کاهش بودجه این بر روند فعالیت این نهاد در افغانستان هم تاثیر بگذارد.

حدود یک سال قبل، در پی تعلیق کمک‌های خارجی امریکا به دستور دونالد ترامپ، فعالیت حدود ۵۰ نهاد امدادرسان در ۲۸ ولایت افغانستان متوقف شد. این روند تاثیرات مستقیم بر فعالیت مراکز صحی در افغانستان داشت.

این کمک‌ها شامل داروهای حیاتی، خدمات صحی، غذا، سرپناه، کمک‌های معیشتی، تدارکات و هزینه‌های اداری معقول برای انتقال کمک‌ها بود.

گفته می‌شود کشورهای فقیر به شمول افغانستان بیشترین آسیب را از تعلیق عضویت و کاهش کمک‌های امریکا خواهند دید، چون این کشور بخش بزرگی از بودجه نهادهای بشری را تمویل می‌کند.

در آن زمان گزارش شد که تعلیق کمک‌های خارجی امریکا، بر بخش صحت افغانستان تاثیر منفی گذاشته و به همین دلیل، دست‌کم ۳۲۰ مرکز صحی در این کشور بسته شدند.

تاسیس و آغاز به کار شورای صلح و نگرانی ها از تضعیف نقش سازمان ملل

درعین حال، دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا، از راه‌اندازی نهادی به نام «شورای صلح» برای حل‌وفصل جنگ‌ها و درگیری‌های جهانی خبر داده است.

ترمپ روز پنج‌شنبه، ۲۲ جنوری (۲ دلو)، در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس اعلام کرد که این شورا در ابتدا با هدف تثبیت آتش‌بس در غزه ایجاد شده، اما می‌تواند نقش گسترده‌تری در مدیریت بحران‌های بین‌المللی ایفا کند. او گفت: «وقتی این شورا به‌گونه کامل تشکیل شود، می‌توانیم تقریباً هر کاری که می‌خواهیم انجام دهیم و آن را با همکاری سازمان ملل متحد پیش ببریم.»

با وجود این اظهارات، شماری از کشورهای اروپایی و برخی دیگر از دولت‌ها نسبت به پیامدهای این ابتکار ابراز نگرانی کرده‌اند و گفته‌اند که ایجاد چنین شورایی ممکن است به تضعیف جایگاه و نقش سازمان ملل متحد بینجامد.

ترمپ افزوده است که ریاست «شورای صلح» را شخصاً بر عهده خواهد داشت و از ده‌ها رهبر جهان برای پیوستن به آن دعوت کرده است. به گفته او، تاکنون حدود ۳۵ کشور، از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر، ترکیه و بلاروس، برای عضویت در این شورا اعلام آمادگی کرده‌اند.

در مقابل، روسیه، چین و برخی کشورهای اروپایی هنوز پاسخ روشنی به این دعوت نداده‌اند و فرانسه و کانادا به‌صورت علنی با این پیشنهاد مخالفت کرده‌اند.

بر اساس طرح اعلام‌شده، کشورهایی که قصد پیوستن به «شورای صلح» ترمپ را دارند، موظف به پرداخت یک میلیارد دالر خواهند بود.